محمد تقي جعفري
13
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
ديگرش هم خورشيد است و ما از اين موجود نورانى انواع فراوانى از فوائد و عوامل ضرورى حيات خود را بدست مىآوريم [ بار ديگر از وى پرسيدند : شبپركان در آغاز تاريكى شب از لانه خود بيرون مىآيند و با كمال رضايت از خويشتن ، در فضائى محدود به پرواز در مىآيند ، مقصود شبپركان از اين پرواز بسيار جدّى كه گوئى دنبال چيزى مىگردند چيست صاحبدل چنين پاسخ داد : شبپركان در آن موقع دنبال موجودى با فهم مىگردند كه درد و دريغ و اسف و حسرت خود را در بارهء انسانها و جانداران و موجودات ديگر كه با كمال خرافات پرستى و دروغ پردازى مىگويند : ما خورشيدى داريم ، با آن موجود در ميان نهند ، بلكه انسانها و ديگر موجودات اعمّ از جاندار و غيره دست از خرافات بردارند و ايده آليست بازيهاى خود را در بارهء آن موجود خيالى كه با كمال بدبختى و پرروئى خورشيدش ناميدهاند كنار بگذراند اگر مىتوانيد پاسخ اين شبپركان را بدهيد اگر در هر يك از موجودات عالم هستى دقّت كنيد خواهيد ديد كه هيچيك از آنها ، نه از ذات خود استقلالى دارد و نه ثباتى . درست است كه هر يك از پديدههاى طبيعت اعمّ از اجزاء عنصرى و اشكال و روابط موجود ميان آنها از كوههاى سر بفلك كشيده كه گذشت قرون و اعصار فراوانى را در عين ثبات و پابرجائى نشان مىدهند ، تا يك كوانتم ( كوچكترين دانهء ) مزون هايپرون كه در اين دنيا چند ميليونيم ثانيه زندگى مىكند و مىرود ، هويّت مستقلّ و ثابت از خود نشان مىدهند ولى براى كه براى آن درك كننده اى كه اطَّلاعى از علل قبلى و سابقهء نيستى و آينده متغيّر آن پديده نداشته باشد . آدمى داند كه خانه حادث است عنكبوتى نه كه دروى عابث است پشّه كى داند كه اين باغ از كى است در بهاران زاد و مرگش در دى است بلكه با يك نظر دقيقتر ، خواهيم ديد كه آن پشه كه در بهاران زائيده شده و در پائيز مىميرد ، به جهت چگونگى ارتباط عامل دركش با رويدادهائى